Beethoven – Sonata fortepianowa c-moll „Patetyczna” op. 13

Sonata ta należy do najsławniejszych utworów fortepianowych Beethovena. Jest także bardzo popularna wśród uczniów średnich szkół muzycznych, gdyż jej poziom trudności nie jest wygórowany.

Utwór powstał około roku 1799 i został zadedykowany księciu Carlowi von Lichnowskyemu, mecenasowi sztuki i znawcy muzyki należącemu do wiedeńskiej arystokracji.

Allegro di molto e con brio – część I utworu

rozpoczyna się wstępem Grave o charakterze patetycznym. Stąd funkcjonująca nazwa całej sonaty, jako „Sonata Patetyczna”. Wstęp przebiega od pianissimo w kierunku forte. Pierwszy temat utrzymany jest w tonacji podstawowej c-moll, a kolejne tematy i fragmenty zmieniają tonacje: es-moll/Es-dur, g-moll/e-moll, f-moll/c-moll.

 

Adagio contabile – część II 

utrzymana jest w tonacji As-dur i posiada piękną, liryczną linię melodyczną. Jest to jedna z najpopularniejszych i rozpoznawalnych melodii w całej literaturze muzycznej. Słyszymy stały ruch szesnastkowy, który przechodzi w triole i staje się bardziej burzliwy. Tonacja z c-moll zmienia się na as-moll, a następnie przechodzi w E-dur. Pod koniec części powraca początkowa melodia wraz ze zmienionym akompaniamentem.

 

Allegro – część III 

nie jest już tak patetyczna jak część I. Charakteryzuje się lekkością i przejrzystą fakturą figuracyjną. Jest to typowe rondo sonatowe, czyli refren wraz z kupletami, przetworzeniem, repryzą i epilogiem. Całość kończy się w głównej tonacji utworu – c-moll.

 

Sonaty fortepianowe powstałe przed końcem 1802 roku (do których należy Sonata No.8 in C minor) zapowiadają Beethovena takiego, jaki objawi się później w dorobku dzieł dojrzałych – Koncertów i Symfonii. Bogactwo i nowatorstwo w zakresie formy i środków wyrazu odpowiada tu głębi myśli twórczej kompozytora.

Do innych znanych sonat fortepianowych Beethovena, które posiadają w tytule dodatkowe nazwy-określenia, należą:

– Sonata Księżycowa in Cis Minor, Op. 27

– Sonata Pastoralna in D Major, Op. 28

– Sonata Waldsteinowska in C Major, Op. 53

– Sonata Appassionata in F Minor, Op. 57

– Sonata Les adieux in Es Major, Op. 81

– Sonata Hammerklavier in B Major, Op. 106

————————————–

Serdecznie zapraszam do kontynuowania nauki gry na pianinie w formie lekcji online.