Johann Sebastian Bach – Weimar i Kothen, działalność artystyczna

W 1708 roku, korzystając z propozycji księcia Wilhelma Ernesta obejmuje Bach stanowisko organisty w kościele zamkowym w Weimarze. W atmosferze wolnej od konfliktów, która dała mu się we znaki, we wcześniejszych miejscach zatrudnienia, mógł się oddać teraz Bach intensywnej pracy kompozytorskiej. W osobie księcia Wilhelma Ernesta znalazł życzliwego i przychylnego protektora. To właśnie w Weimarze powstała największa część różnorodnych kompozycji organowych, od miniatur po rozbudowane utwory o pierwiastku wirtuozowskim.

W okresie tym urodziła się Bachom czwórka dzieci, w tym Wilhelm Friedeman i Carl Philip Emanuel, którzy w przyszłości mieli być dumą ojca i jeszcze za jego życia stać się cenionymi muzykami.

W 1714 roku doczekał się Bach kolejnego awansu, gdyż został mianowany koncertmistrzem książęcej orkiestry. Do jego obowiązków należało teraz dostarczanie na co czwartą niedzielę nowej kantaty kościelnej – znaku rozpoznawczego ówczesnej protestanckiej kultury muzycznej. Owocem tego jest ponad 20 zachowanych kantat z okresu weimarskiego. W kolejnych latach pozycja rodzinna księcia Wilhelma Ernesta uległą gwałtownemu pogorszeniu i Bach nie tylko nie mógł już liczyć na dalsze awanse, ale nawet wylądował na miesiąc w areszcie za sprzeciwianie się woli możnowładcy. Po opuszczeniu aresztu zrezygnował z wszelkich funkcji w Weimarze i z końcem 1717 r. przeniósł się na dwór księcia Leopolda, w odległym o kilkadziesiąt kilometrów Kothen.

Tak więc Bach, pobożny luteranin, który dotychczas za najważniejszy cel swojej działalności uważał tworzenie muzyki na chwałę Bożą, przeniósł się na dwór kalwińskiego księcia i objął stanowisko kapelmistrza. Świadomy swoich nowych obowiązków w postaci komponowania i wykonawstwa muzyki świeckiej, objął zespół składającą się z doskonałych muzyków. Sam książę Leopold, koneser sztuki, wytrawny meloman i muzyk amator, gwarantował należyty mecenat dla wybitnego artysty. Na dworze uprawiano głównie solową , kameralną i zespołową muzykę instrumentalną. W okresie swego kapelmistrzostwa w Kothen skomponował Bach cały szereg dzieł stanowiących szczytowe osiągnięcia w dziedzinie tworzenia muzyki świeckiej. W sześciu „Koncertach brandenburskich”, dedykowanych margrabiemu von Hochenzollern, w mistrzowski sposób potraktował założenia późnobarokowego gatunku muzycznego „concerto grosso”. Z kolei jego sonaty i partity na skrzypce solo, oraz suity wiolonczelowe zachwycają bogatą inwencją melodyczną i wirtuozostwem. Zaś w utworach klawesynowych (Inwencje, Sinfonie) podziwiamy mistrzowskie prowadzenie wielu linii melodycznych, zgodnie z zasadami kontrapunktu. Innym razem doskonałe kształtowanie proporcji między formą a fakturą (Suity angielskie).

Jan Sebastian Bach nauka gry na pianinie

Za najważniejsze z perspektywy czasu osiągnięcie Bacha z tego okresu należy uznać skompletowanie w 1722 roku pierwszego tomu preludiów i fug napisanych we wszystkich 24 tonacjach (12 durowych i 12 molowych), zgodnie ze strojem równomiernie temperowanym, który polega na podziale oktawy na 12 równych odległości zwanych półtonami. Jest to do dziś obowiązujący podstawowy strój instrumentalny, który w owych czasach był zupełną nowością, a gdy się pojawił funkcjonował obok innych występujących strojów.

W 1719 roku mogło dojść do spotkania Bacha z innym wybitnym kompozytorem owych czasów, z Georgiem Friedrichem Handlem, który był narodowym kompozytorem angielskim, mimo że pochodził z Niemiec. Do spotkania dwóch geniuszy jednak nie doszło, gdyż jak wieść niesie Bach nie zdążył dotrzeć na czas na umówione spotkanie. Na temat tego ewentualnego spotkania powstało wiele hipotez, przypowieści, a nawet sztuka teatralna pt. „Kolacja na cztery ręce”.

W 1720 roku spadła na Bacha straszna wiadomość: podczas jego nieobecności w Kothen zmarła jego żona Maria Barbara. 35 letni Johann Sebastian został sam z czwórką dzieci. Półtora roku później ożenił się powtórnie z Anną Magdaleną Wulcken, poznaną kilka lat wcześniej utalentowaną śpiewaczką. Z drugą żoną doczekał się Bach licznego potomstwa, aż trzynaściorga dzieci, z których jednak przeżyło tylko sześcioro, a wśród nich Johann Christian, znany kompozytor działający w Londynie.


Naukę gry na pianinie możesz realizować również w ramach lekcji online. Zapraszam do zapoznania się z moją ofertą.